Cumhuriyetin A4 Kâğıdına Sığmayan Mirasıydı!

Milat 2002…

Yavaş yavaş satmaya başladık.

Hayır, hayır! Satış yok… Ne var?

“Özelleştirme” var.

Zam yapmıyoruz ki!

Ne yapıyorsunuz?

“Güncelleme” yapıyoruz.

“Sadece kullanım hakkını veriyoruz; temelli bizde kalıyor.”

Kısacası, afili kelimeleri ve cümleleri kullanmasını da tatbik etmesini de çok iyi biliriz.

Hadi bir bakalım mı; gerçekten kayda değer bir durum var mı diye?

Neredeyse “elzem bir durum” hâline gelmiş, hâlâ geliyor, gelmeye de devam ediyor.

Cumhuriyetin kazanılmış ve elde edilmiş KİT’lerini alt alta yazsanız, bir A4 kâğıdının önünü ve arkasını doldurursunuz.

Belki de kâğıt yetmez!

Özelleştirme neden yapılır?

Buna neden ihtiyaç duyulur?

Genellikle kötü giden ekonomiyi düzeltmek, ekonomik sıkıntıları ve darboğazları aşmak, kamuya kaynak sağlamak için…

İyi de bu durumda ne satılmış ne kadar gelir elde edilmiş?

Hadi gelin, bir bakalım!

Özelleştirme İdaresi Başkanlığı verilerine ve resmî kayıtlara göre, 2002 yılından günümüze kadar 273 kuruluşta; blok satış, tesis ve varlık satışı veya hisse senedi devri yöntemleriyle özelleştirme işlemi gerçekleştirilmiştir.

Bu uygulamalar sonucunda 268 kuruluşta hiç kamu payı kalmamıştır.

Cumhuriyet tarihi boyunca yapılan toplam özelleştirmelerin yaklaşık %88’inin bu dönemde gerçekleştirildiği ve 65,6 milyar doların üzerinde özelleştirme geliri elde edildiği ifade edilmektedir.

Cumhuriyetin kazanımları…

Bir özelleştirme uğruna elden çıkarılan, devredilen, satılan bunca değer…

Sayısal olarak ifade edildiğinde karşımıza çıkan tablo ise hayli kabarık.

Sonuç mu?

268 kuruluşta hiç kamu payı kalmamış.

Şimdi sizlerle “onur listemizi” başlıyorum.

2002 yılı öncesine kadar milletindi.

Şimdi ise?

Sadece “birinin veyahut birilerinin” oldu!

Elbette takdir hakkı her zaman olduğu gibi yüce Türk milletinindir.

Millette ait bir iftar tablosuydu!

• TÜPRAŞ — Türkiye Petrol Rafinerileri A.Ş.
• PETKİM — Petrokimya Holding A.Ş.
• ERDEMİR — Ereğli Demir ve Çelik Fabrikaları
• İSDEMİR — İskenderun Demir ve Çelik A.Ş.
• SÜMER HOLDİNG — Bağlı tekstil, ayakkabı ve konfeksiyon fabrikaları
• SEKA — Türkiye Selüloz ve Kâğıt Fabrikaları; kâğıt fabrikaları parça parça satıldı.
• TÜMOSAN — Türk Motor ve Traktör Sanayii A.Ş.

***

• Elektrik santralleri: 98 adet termik ve hidroelektrik santral
• Limanlar: 11 adet stratejik deniz limanı
• Tesis ve işletmeler: 50’den fazla fabrika ve üretim tesisi
• Oteller ve sosyal tesisler: 11 adet otel
• Taşınmazlar: 4.000’e yakın arsa, arazi ve gayrimenkul

***

• Türk Telekom: Hisse satışı ve blok devir yöntemiyle özelleştirildi.
• Araç Muayene İstasyonları: TÜVTÜRK’e devredildi.
• THY ve HALKBANK: Hisselerinin bir kısmı halka arz edildi; kalan büyük paylar daha sonra Varlık Fonu’na devredildi.
• Limanlar: İzmir Limanı’nın bir kısmı ile İskenderun, Derince, Samsun, Trabzon ve Mersin limanları özelleştirme süreçlerinden nasibini aldı.

• Elektrik dağıtım şirketleri: Türkiye’deki 21 elektrik dağıtım bölgesinin tamamı özelleştirildi.
• Termik santraller: Yatağan, Kemerköy, Yeniköy, Seyitömer, Kangal, Çatalağzı, Soma, Tunçbilek ve Orhaneli gibi santraller özelleştirildi.
• Hidroelektrik santralleri: Tercan, Kuzgun, Mercan, İkizdere, Çıldır, Beyköy ve Ataköy HES’leri de bu süreçten nasibini aldı.

***

• TEKEL: Tütün ve alkollü içkiler bölümleri ayrı ayrı blok satışlarla elden çıkarıldı.
• Şeker fabrikaları: 2018 yılında gerçekleştirilen büyük ihale serisiyle Bor, Çorum, Kırşehir, Yozgat, Erzincan, Erzurum, Ilgın, Kastamonu, Muş, Turhal ve Alpullu şeker fabrikaları satıldı.
• Et ve Balık Kurumu (EBK): Bazı şubeleri, depoları ve taşınmazları elden çıkarıldı.
• Yem Sanayii A.Ş. (YEMSANTAŞ): Özelleştirme kapsamına giren kuruluşlardan biri oldu.

Ve bütün bunların sonunda karşımıza çıkan rakam:

65,6 milyar doların üzerinde özelleştirme geliri…

Cumhuriyet tarihi boyunca yapılan toplam özelleştirmelerin yaklaşık %88’inin 2002 sonrasında gerçekleştirilmiş olması ise üzerinde ayrıca düşünülmesi gereken bir başka başlık.

Şimdi sıra yeni bir başarıya mı geliyor?

Son olarak bu işten 2 adet köprü ve 8 adet otoyolun da nasibini almasıyla, özelleştirme başarı hanemizi biraz daha taçlandıracağımıza benziyor.

Ne diyelim?

Satış değil…

Özelleştirme!

Zam değil…

Güncelleme!

Devir değil…

Üst kullanım hakkı!

Kelime oyunlarını seviyoruz.

Çünkü kelimeleri değiştirince, bazen yaptığımız işin adı da değişiyor.

Ama değişmeyen bir şey var:

Giden gidiyor.

Peki ya Cumhuriyetin kazanılmış değerleri?

Yıllar boyunca milletin alın teriyle, vergileriyle, emeğiyle oluşturulmuş bu değerli kaynaklar bir gün yeniden milletin olacak mı?

Gidenlerin hiç geriye geldikleri görüldü mü?