Antalya, Küresel İklim Zirvesine Ev Sahipliği Yapıyor

Dünya iklim mücadelesinin en önemli uluslararası buluşmalarından biri olan Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31), Antalya’da başladı.

Türkiye’nin ilk kez ev sahipliği yaptığı tarihi organizasyon, dünya liderlerini, bakanları, uluslararası kuruluşları, bilim insanlarını, özel sektör temsilcilerini ve on binlerce delegasyonu Antalya’da buluşturdu. Zirvede yalnızca iklim hedefleri değil, bu hedeflerin somut projelere ve uygulanabilir politikalara nasıl dönüştürüleceği de ele alınacak.

ANTALYA, KÜRESEL İKLİM GÜNDEMİNİN BULUŞMA NOKTASI

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının koordinasyonunda hazırlanan COP31, Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi’ne taraf 196 ülke ve Avrupa Birliği’nin katılımıyla gerçekleştiriliyor.

Yaklaşık 1 milyon 100 bin metrekarelik alana yayılan organizasyon, ölçeği ve uluslararası katılımıyla Antalya’nın ev sahipliği yaptığı en kapsamlı diplomatik etkinliklerden biri olma özelliği taşıyor.

12 gün sürecek konferansta küresel sıcaklık artışının 1,5 dereceyle sınırlandırılması, sera gazı emisyonlarının azaltılması, iklim finansmanı, gelişmekte olan ülkelerin iklim değişikliğine uyum kapasitesinin güçlendirilmesi ve adil geçiş gibi başlıklar müzakere edilecek.

Antalya, bu süreçte yalnızca toplantılara ev sahipliği yapan bir kent değil, dünyanın geleceğini ilgilendiren kararların tartışıldığı uluslararası bir platform olarak öne çıkacak.

102 LİDER ANTALYA’DA BULUŞACAK

COP31’in en önemli diplomatik aşamalarından biri, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın ev sahipliğinde 11-12 Kasım tarihlerinde gerçekleştirilecek Liderler Zirvesi olacak.

Zirveye 95 ülke lideri ile 7 uluslararası kuruluşun başkanının katılması öngörülüyor. Böylece toplam 102 lider düzeyinde temsil Antalya’da bir araya gelecek.

Katılımcılar arasında 37 devlet başkanı, 35 hükümet başkanı, 8 devlet başkan yardımcısı, 7 başbakan yardımcısı, 2 veliaht prens, 1 prens, 1 meclis başkanı ve 4 özel temsilci bulunuyor.

Avrupa Komisyonu, Birleşmiş Milletler, BM Genel Kurulu, Dünya Bankası, Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Teşkilatı (OECD), İslam İşbirliği Teşkilatı ve Uluslararası Enerji Ajansı da en üst düzeyde temsil edilecek.

300’ün üzerinde bakanın çevre, enerji, ekonomi ve şehircilik alanlarında yürütülecek müzakerelere katılması beklenirken, organizasyon kapsamında ülkeler ve uluslararası kuruluşlar için 160 pavilyon ile 90 delegasyon ofisi hazırlandı.

Bu tablo, Antalya’daki organizasyonun yalnızca çevre politikaları açısından değil, uluslararası ilişkiler ve küresel diplomasi bakımından da taşıdığı önemi ortaya koyuyor.

TÜRKİYE’NİN HEDEFİ: KARARLARDAN UYGULAMAYA GEÇMEK

Türkiye, COP31 Başkanlığı sürecinde uluslararası iklim hedeflerinin yalnızca bildirilerde ve diplomatik metinlerde kalmamasını, sahada karşılığı bulunan uygulamalara dönüşmesini hedefliyor.

Bu yaklaşım, “Uygulama COP’u” olarak tanımlanıyor. Türkiye’nin ortaya koyduğu vizyonun temelinde diyalog, uzlaşı ve aksiyon ilkeleri bulunuyor.

Cumhurbaşkanlığı Genelgesi doğrultusunda COP31 Başkanlığı görevini Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum yürütürken, müzakerelerin başkanlığını Avustralya üstleniyor.

Türkiye’nin COP31 kapsamında belirlediği 10 öncelikli Eylem Gündemi ise şu başlıklardan oluşuyor:

Sıfır Atık

Temiz Enerji Dönüşümü ve Elektrifikasyon

Gıda Güvenliği

İklim Dirençli Şehirler

İklim Uygulama Köprüsü

Yeşil Sanayileşme

Gençlik ve Eğitim

Okyanuslar ve Denizler

Rio Sinerjisi

Dinamik ve Dayanıklı Sağlık Sistemleri

Bu başlıklarla enerji üretiminden tarıma, şehir planlamasından sanayiye kadar geniş bir alanda iklim değişikliğine karşı ortak hareket edilmesi amaçlanıyor.

COP31 İKİ BÜYÜK ALANDA GERÇEKLEŞİYOR

Organizasyonun çalışma düzeni, resmi diplomatik görüşmeler ile toplumun farklı kesimlerini bir araya getiren etkinlikleri kapsayacak şekilde Mavi Bölge ve Yeşil Bölge olarak ikiye ayrıldı.

MAVİ BÖLGE: KÜRESEL MÜZAKERELERİN ADRESİ

527 bin metrekarelik Mavi Bölge, Birleşmiş Milletler yönetimindeki resmi konferans alanı olarak hizmet veriyor.

Devlet başkanları, bakanlar, resmi ülke delegasyonları ve akredite gözlemcilerin katılacağı bu alanda iklim politikalarına ilişkin müzakereler yürütülecek. Konferans süresince Mavi Bölge’ye yaklaşık 100 bin ziyaretçinin gelmesi bekleniyor.

Alanın dikkat çeken bölümlerinden biri de biyolojik çeşitliliğe dikkat çekmek amacıyla hazırlanan Tropikal Kelebek Bahçesi olacak.

YEŞİL BÖLGE: TOPLUMUN VE YENİLİKÇİ FİKİRLERİN BULUŞMASI

582 bin metrekarelik Yeşil Bölge ise özel sektör, üniversiteler, sivil toplum kuruluşları, gençler ve teknoloji girişimcilerine ayrıldı.

İklim teknolojileri, sürdürülebilir üretim modelleri ve çevre projelerinin tanıtılacağı alanda yenilikçi çalışmalar uluslararası katılımcılarla buluşacak.

Yeşil Bölge’yi yaklaşık 1,5 milyon kişinin ziyaret etmesi öngörülüyor. Ayrıca 154 ülkeden 45 binden fazla uluslararası iklim gönüllüsü organizasyonun farklı alanlarında görev alıyor.

TÜRKİYE, SIFIR ATIK VE AFETLERE DİRENÇLİ ŞEHİRLERİ TANITIYOR

COP31, Türkiye açısından çevre politikaları ve sürdürülebilir şehircilik alanındaki çalışmaların uluslararası kamuoyuna anlatılması için de önemli bir fırsat sunuyor.

Yeşil Bölge’de öne çıkan başlıkların başında, Emine Erdoğan’ın himayelerinde uluslararası bir harekete dönüşen Sıfır Atık Projesi geliyor.

Türkiye’nin atık yönetimi, geri dönüşüm ve kaynakların verimli kullanılması alanındaki çalışmaları ziyaretçilere tanıtılacak.

Bir diğer önemli başlık ise 6 Şubat depremlerinin ardından 11 ilde inşa edilen 455 bin iklim dirençli afet konutu olacak.

Bu konutlar üzerinden afetlere hazırlık, dayanıklı yerleşim alanları, sürdürülebilir yapılaşma ve şehirlerin iklim değişikliğine karşı güçlendirilmesi konuları ele alınacak.

12 GÜNLÜK PROGRAMDA HER GÜN AYRI BİR İKLİM GÜNDEMİ

COP31 boyunca her gün farklı bir tematik başlık ön plana çıkarılacak. Böylece iklim değişikliği yalnızca diplomatik müzakereler üzerinden değil, günlük yaşamı, üretimi ve ekonomiyi doğrudan ilgilendiren alanlar üzerinden de değerlendirilecek.

Konferansın tematik programı şöyle:

9 Kasım: Gıda, Tarım ve Sağlık

1o Kasım: Enerji ve Ulaştırma

11 Kasım: Sıfır Atık

12 Kasım: Dayanıklı Şehirler ve Yapılı Çevre

13 Kasım: Finans ve Ticaret

14 Kasım: Çocuklar, Gençlik, Eğitim ve Beceriler

15 Kasım: Antalya’da Bir Nefes

16 Kasım: Sanayi, Bilim ve Teknoloji

17 Kasım: Okyanuslar, Denizler, Doğa ve Arazi Kullanımı

18 Kasım: İnsani ve Sosyal Kalkınma

19 Kasım: İmece: Uygulamanın Güçlendirilmesi

20 Kasım: Nihai Müzakereler, Finansman ve Teşvikler

Program, iklim mücadelesinin çevre politikalarıyla sınırlı olmadığını; tarımdan sanayiye, ulaşımdan sağlığa kadar pek çok alanı doğrudan etkilediğini ortaya koyuyor.

SANAT, KÜLTÜR VE GASTRONOMİ DE COP31 SAHNESİNDE

Antalya’daki organizasyonun dikkat çeken yönlerinden biri de iklim farkındalığının sanat, kültür ve gastronomiyle bir araya getirilmesi.

Mavi Bölge’de Sıfır Atık Vakfı tarafından oluşturulan 10 bin metrekarelik, beş yapraklı Sıfır Atık Müzesi ziyaretçilere açılıyor.

Aynı zamanda COPArt: “Hâlâ Mümkün / Still Possible” temasıyla hazırlanan sanat etkinliklerinde çevre, doğa ve sürdürülebilirlik konuları farklı sanatsal çalışmalarla anlatılıyor.

İklim farkındalığı çalışmaları konferans alanının dışına da taşınıyor. Antalya’nın Solak, Demirciler ve Ormana köylerinde gerçekleştirilen uygulamalarla yerel yaşam ve sürdürülebilirlik arasındaki bağın güçlendirilmesi hedefleniyor.

Çocuk Adası’nda Kızılay, TÜÇA ve AFAD’ın çevre ve etkinlik tırları yer alırken, çocuklara yönelik bilinçlendirme faaliyetleri de programın önemli parçaları arasında bulunuyor.

ANADOLU’NUN LEZZETLERİ SÜRDÜRÜLEBİLİRLİKLE BULUŞUYOR

Anadolu Bahçesi’nde Akdeniz, Gaziantep, Kayseri, Konya, Karadeniz, Türk Dünyası ve Sıfır Atık mutfakları tanıtılacak.

Geleneksel Türk mutfağının israfı önleyen, yerel üretimi destekleyen ve doğal kaynakları gözeten yönleri uluslararası ziyaretçilere aktarılacak.

Ürünlerin yerel üreticilerden tedarik edilmesiyle bölge çiftçisinin de organizasyondan ekonomik katkı sağlaması amaçlanıyor.

ERİŞİLEBİLİR VE ÇEVREYE DUYARLI BİR ORGANİZASYON

COP31’in hazırlık sürecinde sürdürülebilirlik yalnızca konferansın gündeminde yer alan bir konu olarak değil, organizasyonun kendi işleyişinde de temel bir kriter olarak ele alınıyor.

Uluslararası sürdürülebilir etkinlik yönetimi standardı ISO 20121 doğrultusunda gerçekleştirilen organizasyonda düşük emisyonlu ulaşım, su ve enerji tasarrufu, sıfır atık yönetimi ve karbon dengeleme uygulamaları öne çıkıyor.

Konferansın erişilebilirlik çalışmaları da dikkat çekiyor.

Engelsiz alan tasarımları, sesli yönlendirmeler, gerçek zamanlı altyazı sistemleri ve görev yapan 35 işaret dili tercümanı sayesinde farklı ihtiyaçları bulunan katılımcıların etkinliğe eşit koşullarda erişebilmesi hedefleniyor.

“Kimseyi Geride Bırakmama” ilkesi, organizasyonun hem sosyal kapsayıcılık hem de erişilebilirlik yaklaşımının temelini oluşturuyor.

DÜNYANIN GÖZÜ ANTALYA’DAKİ KARARLARDA OLACAK

COP toplantılarının en önemli özelliklerinden biri, alınan kararların taraf ülkelerin ortak uzlaşısına dayanması. 1992 yılında kabul edilen BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi’nin en üst karar organı olan Taraflar Konferansı’nda kararlar, genel olarak tüm tarafların oy birliğine dayanan konsensüs yöntemiyle kabul ediliyor.

Geçmiş COP süreçlerinde Kyoto Protokolü ve Paris Anlaşması gibi küresel iklim politikasının yönünü değiştiren önemli adımlar atılmıştı.

Antalya’da gerçekleştirilen COP31’de ise özellikle gelişmekte olan ülkelerin iklim değişikliğine uyum sağlayabilmesi için ihtiyaç duyduğu finansman kaynakları, emisyon azaltım hedefleri ve ülkelerin üstleneceği sorumluluklar gündemin önemli başlıklarını oluşturuyor.

Zirvenin başarısı, açıklanan hedeflerin ne ölçüde uygulanabilir kararlara ve somut projelere dönüşeceğiyle değerlendirilecek.

ANTALYA İÇİN TARİHİ FIRSAT

COP31, Antalya’nın uluslararası alandaki görünürlüğünü artırmasının yanı sıra kentin organizasyon kapasitesi, turizm altyapısı, ulaşım imkânları ve ev sahipliği potansiyelini de dünya gündemine taşıyor.

Dünya liderlerinin, uluslararası kuruluşların ve binlerce uzmanın bir araya geldiği bu organizasyon, Antalya’yı 12 gün boyunca küresel iklim diplomasisinin önemli merkezlerinden biri haline getirecek.

Ancak Antalya’da başlayan bu büyük buluşmanın asıl önemi, toplantı salonlarında alınacak kararların gelecekte şehirlerde, tarım alanlarında, sanayi tesislerinde ve günlük yaşamda nasıl karşılık bulacağı olacak.

Antalya şimdi yalnızca dünyanın iklim gündemine ev sahipliği yapmıyor; küresel ölçekte daha yaşanabilir bir gelecek için yürütülen müzakerelerin merkezinde yer alıyor.

Kaynak : TRT HABER