ATB’den tarihi günde tarihi uyarı: Tarım ve imalata dikkat!

Antalya Ticaret Borsası’nın haziran ayı meclis toplantısı, kuruluş yıldönümünde yapıldı. Toplantıda ekonomideki risklerle anlatıldı, sektörlerin sıkıntıları ve beklentileri dile getirildi.

ATB Yönetim Kurulu Başkanı Ali Çandır, büyümede ciddi bir ivme kaybı olduğunu, tarım ve imalat sanayinde ciddi daralma görüldüğünü söyledi, ‘‘Beklentimiz sağlıklı, sağlam ve sürdürülebilir bir ekonomik yapı için tarım ve imalat sektörlerinin mutlaka motive edilmesidir” dedi.

Antalya’nın tüm zorluklara rağmen üretim ve ihracatını koruduğunu belirten Çandır, ‘‘ancak bunun sürdürülebilir hale gelmesi için üretici ve iş dünyasını destekleyen politikalara ihtiyaç olduğunu’’ vurguladı.

Başkan Çandır, küresel ekonomideki değişime de dikkati çekti, Antalya’da yapılacak olan İklim Değişikliği Konferansı COP31 ve APSA Tohumculuk Kongresi’nin kent için önemini anlattı.

ATB Meslek Komitelerinin üyeleri de alanlarındaki mevcut durum ve sorunlarla ilgili bilgi verdi. Tahılda iyi bir harman dönemi geçirildiği, meyve ve sebzede verimin yüksek olduğu, ancak düşük fiyat baskısı nedeniyle sıkıntı yaşandığı dile getirildi.

106 YILLIK GURUR YAŞANIYOR

Kuruluş tarihi itibariyle Türkiye’nin üçüncü ticaret borsası olan Antalya Ticaret Borsası (ATB) haziran ayı olağan meclisi, kuruluşunun 106’ncı yıldönümü olan 23 Haziran’da toplandı. Meclis Başkanı Erdoğan Ekinci‘nin yönettiği toplantıda, ATB’nin 106. yıl videosu sunulurken, yönetimin bir aylık çalışması da üyelere anlatıldı.

Erdoğan Ekinci toplantıyı açarken, “Bugün borsamızın 106. kuruluş yıl dönümünü kutlamanın gururunu yaşıyoruz. 23 Haziran 1920’den bugüne Antalya Ticaret Borsası, üreticimizin, tüccarımızın, üyelerimizin ve sektörlerimizin yanında olmuş, Antalya’nın tarımına, ticaretine ve ekonomik gelişimine önemli katkılar sunmuştur. Bu vesileyle, Borsamızın kuruluşundan bugüne emek veren tüm başkanlarımızı, meclis ve yönetim kurulu üyelerimizi, komite üyelerimizi, üyelerimizi ve çalışanlarımızı saygı, rahmet ve minnetle anıyorum’’ dedi.

BÜYÜMEDE CİDDİ KAYIP VAR

ATB Yönetim Kurulu Başkanı Ali Çandır da Meclis konuşmasına Antalya Ticaret Borsası’nın 106. kuruluş yıl dönümünü kutlayarak başladı, ATB’nin 23 Haziran 1920’den bugüne Antalya ve ülke ekonomisinin gelişimi için çalıştığını belirtti.

Daha sonra Türkiye geneli ve Antalya özelinde ekonomiye ilişkin değerlendirmede bulunan Ali Çandır, sorunları ve çözüm önerilerini anlattı. Çandır özetle şunları söyledi:

• MİLLİ GELİR: 2026 yılı ilk çeyreğinde milli gelir reel olarak yüzde 2.5 arttı. Ancak bu büyüme, son 32 yılın ilk çeyrek ortalama büyümesinin yaklaşık yarısı kadar gerçekleşti. Büyümede ciddi ivme kaybı var.
• TARIM: Tarım sektörü ise ilk çeyrekte yüzde 4.6 büyüdü. Bu oran, tarımdaki ortalama büyümenin iki katı. Bu büyüme de geçen yılki daralmadan sonra dipten çıkışın etkisiyle gerçekleşti.
• İMALAT: İmalat sanayi iki yıl üst üste ilk çeyrekte küçüldü. Bir ekonominin uzun vadeli üretim gücü, tarım ve imalat sanayinin performansıyla ölçülür. İmalat sanayimizde, bir istisna hariç, 32 yılın hiçbir çeyreğinde iki yıl üst üste daralma olmamıştı. O istisna da 2008 ve 2009’un 3’üncü çeyreğiydi.
• SEKTÖRLERARASI DURUM: Sektörler arası büyüme performansı da dikkat çeken diğer konudur. İletişim hizmetleri sektörü yüzde 9.5 ile kendi ortalamasının üzerinde büyürken, diğer tüm sektörlerdeki büyümeler kendi ortalamalarının altında kaldı. Bu da ilk kez karşılaştığımız bir durumdur.
• HİZMETTE BALON RİSKİ: Ekonomimizde yüzde 70’in üzerinde paya sahip olan hizmetler sektörü, genel ekonominin üzerinde büyümeye devam etmektedir. Kentimiz açısından bu bir ölçüde anlaşılabilir olsa da ülke ekonomisi açısından sürdürülebilir değildir. Hizmetler sektörüne bu kadar yoğunlaşmak, tarım ve imalat sektörlerinin gelişimini baskıladığı gibi, hizmetler sektöründe balon oluşturma riski taşımaktadır. Beklentimiz sağlıklı, sağlam ve sürdürülebilir bir ekonomik yapı için tarım ve imalat sektörlerinin mutlaka motive edilmesidir.
• TARIM 10 KEZ KÜÇÜLDÜ: Ekonomimiz son 23 çeyrektir kesintisiz büyürken, tarım sektörümüz 10 kez küçülmüştür. Genel ekonomik eğilimden bu kadar ayrışan dalgalanma, sektörümüzü diğer baskıların da üzerinde zayıflatmaktadır. Bu zayıflama üretimden ticarete uzanan tüm değer zincirimizi olumsuz etkilemektedir. Tarım sektörümüzü bu sarmaldan çıkarmanın yollarını tüm toplum olarak tartışmalı, çözüm önerilerini dikkatle değerlendirmeli ve tarımı yeniden cazip, güçlü ve sürdürülebilir bir yapıya kavuşturmalıyız.
• TARIM BEKADIR: Antalya tarımının ülke ekonomisi ve toplum üzerinde hayati yeri var. Bu bilinç ve sorumlulukla faaliyetlerimizi yürütmekteyiz. Tarımın ülkemiz bekası için stratejik sektör olduğu gerçeğini nesillerimize aktarmayı görev biliyor; sektörü ve kırsalı cazip hale getirecek politikalardan su yönetimine kadar uzmanların desteğiyle çalışıyor; çözüm önerilerimizi tüm kesimlerle paylaşıyoruz.

ANTALYA’NIN KUR İLE İMTİHANI

Antalya ekonomisiyle ilgili değerlendirmede bulunan Başkan Çandır, olumsuzlukları ve çözüm önerilerini şöyle özetledi:

• İlk üç ayı ülkemiz ekonomisiyle uyumlu bir yapıda geçiren kentimiz, sonraki aylarda kentimize özgü hareketliliği yakalayamamıştır. Özellikle turizm, rekabetçi fiyat oluşturma zorluğu ve kur-enflasyon farklılığı nedeniyle pazar kaybı riskiyle karşı karşıyadır. Bu durum turizme bağlı tüm kesimleri zorlamaya başlamıştır.
• Antalya, tüm zorluklara rağmen üretim ve ihracat kabiliyetini korumaktadır. Ancak bunun sürebilmesi için maliyet, finansmana erişim, kur dengesi ve rekabetçilik başlıklarında üreticimizi ve iş dünyamızı destekleyen politikalara ihtiyaç vardır.

‘‘TOBB NEFES KREDİSİ, NEFES OLACAK’

Borsa üyelerinin önemli sorunlarından birinin finansmana erişim olduğunu söyleyen Başkan Çandır, müjde niteliğinde kredi haberi verdi. Çandır, “TOBB öncülüğünde, KGF (Kredi Garanti Fonu) ve bankaların iş birliğiyle hayata geçirilen TOBB Nefes Kredisi’nin 25 milyar TL’lik ilk dilimi, 8 Haziran itibarıyla üyelerimizin kullanımına açılmıştır. Oda ve Borsa üyesi işletmelerimiz azami 3 milyon TL kredi kullanabilecektir’’ dedi.

 SU İÇİN ORTAK HAREKET, TARIM İÇİN ZİRVE

Başkan Ali Çandır, ATB’nin bu yıl üç ayrı zirve gerçekleştiğini belirterek şu bilgileri verdi:

• Antalya Ticaret Borsası’nın 2026 yılı temasını “Su” olarak belirledik. Su artık yalnızca tarımın değil, turizmin, sanayinin, ticaretin ve kent yaşamının ortak meselesidir. Bu kapsamda yerel yönetimler, meslek örgütleri, sivil toplum kuruluşları, özel sektör ve ilgili kurumlarla çalıştaylar düzenleyeceğiz; ardından da ‘Su Zirvesi’ gerçekleştireceğiz. Antalya için ortak bir öneri seti oluşturmayı ve ilgili kurumlarla paylaşmayı hedefliyoruz. Bu çalışmanın, üreticimizin suya erişimi, tarımsal verimlilik, iklim değişikliğine uyum ve kaynakların doğru kullanımı açısından kentimize ve sektörlerimize önemli katkılar sağlayacağına inanıyorum.
• Tarım sektöründe kayıt dışılığın azaltılması, çiftçilerin sosyal güvenlik şemsiyesi altına alınması amacıyla tarıma özel sosyal güvenlik modeli üzerinde çalışıyoruz. Bu çalışmayı, düzenleyeceğimiz Sosyal Güvenlik Zirvesi ile kamuoyu ve ilgili kurumlarla paylaşmayı hedefliyoruz.
• Tarım teknolojilerini geliştiren firmaları, girişimcileri, çiftçileri, kooperatifleri, kamu kurumlarını ve yatırımcıları Antalya’da buluşturacak Tarım Teknolojileri Zirvesi için de hazırlıklarımız sürüyor. Bu zirveyle amacımız, üyelerimizin yeni teknolojilere erişimini kolaylaştırmak, verimliliği artırmak, maliyetleri düşürmek ve Antalya tarımını daha rekabetçi hale getirmektir.

GELİŞMELERİ DEĞERLENDİRELİM

Uluslararası gelişmelere değinen Başkan Ali Çandır, dünyanın son yıllarda ciddi bir ayrışma rotasına girdiğini, bu ayrışmanın “Artık kaba güç her şey değildir” gerçeğini gösterdiğini söyledi, küresel ekonomi ve ticaretle ilgili şu değerlendirmede bulundu:

“Bir diğer gerçek ise küresel ekonominin üç ana eksende ayrışıyor olmasıdır. Birçok sektörde alışılagelmiş yoğunlaşmalar ve kutuplaşmalar yerine, farklı ülkelere ve bölgelere yayılma ve oralarda yeni yoğunlaşmalar oluşturma eğilimi güçlenmektedir. Bir diğer önemli konu da küresel ticaretteki müesses nizam kurumlarının ve kurallarının yerle yeksan edilmesidir. Bu durum, dünyanın önemli bir kısmında ciddi bir alternatif arayışını da beraberinde getirmektedir. Dünyadaki bu ayrışmaların ülkemize, sektörümüze ve kentimize gelecekteki olası yansımalarını çok boyutlu ve kapsayıcı bir anlayışla araştırmalı ve değerlendirmeliyiz.”

ANTALYA, TOPLATILARIN MERKEZİ

Başkan Ali Çandır, Antalya’nın 17-19 Nisan tarihlerinde Diplomasi Forumu’na başarıyla ev sahipliği yaptığını, 5-9 Ekim’de Uluslararası Uzay Kongresi’ne, 9-20 Kasım’da COP31’e ve 1-5 Aralık’ta APSA Tohumculuk Kongresi’ne ev sahipliği yapacağını anımsattı, “Bu büyük organizasyonlar, Antalya’nın yalnızca turizmde değil, tarımda, ticarette, teknolojide, sürdürülebilirlikte ve uluslararası iş birliklerinde de güçlü bir merkez olduğunu gösterecektir” dedi.

Haber: MUSTAFA KAZIM AYDIN